İranlı şair ve bilgin (Nişapur 1044- 1123/1136).
Hayatı, gençlik yılları kesinlikle bilinmiyor. Elde bulunan
eserlerinden, hayatıyla ilgili olayları anlatan bazı kitaplardan,
mantık, felsefe, matematik ve astronomi konularında çalıştığı, bu
alanlarda düzenli bir öğrenim gördüğü anlaşılmaktadır. Hayyam
(“Çadırcı”) takma adını, atalarının çadırcılık yapmaları yüzünden aldığı
söylenir. Ömer Hayyam, zamanında daha çok bilgin olarak ün kazandı.
İran’ın, Selçuklular yönetiminde olduğu bir çağda yetişen Hayyam,
Horasan ülkesindeki büyük şehirleri, Belh, Buhara ve Merv gibi bilim
merkezlerini gezdi, bir ara Bağdat’a da gitti. Zamanının
hükümdarlarından, özellikle Selçuklu sultanı Melikşah ve
Karahanlılar’dan Şemsülmülk’ten büyük yakınlık gördü. Saraylarında,
meclislerinde bulundu. Reşidüddin’in “Cami-üt-Tevarih” adlı eserinde
anlattığına göre Nizamülmülk ve Hasan Sabbah, Ömer Hayyam ile okul
arkadaşıydılar.