Sabun
: Bir alkalanin yagli bir madde üstüne etkisiyle elde
edilen, çamasir yikamada ve temizlik islerininde kullanila ürün .
SABUN
SANAYISININ TARIHI
Eski zamanlardan beri sabunlar, asagidaki bagantiya göre
yag asidi ve gliserin esterleri olan dogal yagli maddeler üstüne alkali bir
iletkenin etkisiyle üretilmislerdir .
CH - COO - CH - CH - COO - CH - CH - COO - CH + 3NaOH
3CH - COONa + OH - CH - OHCH - OHCH
Yagli madde kaynaklari, her zaman bol olmakla birlikte (
bitkisel yada hayvansal sivi ve kati yaglar ) alkali etkenler, Leblanc suyunun
sanayide üretimi ne kadar seyrekti. 1974' edogru sabuncular yalnizca potasyum
karbonat içerenkayi odunu küllerinden yararlanmaktaydilar. 1823'e dogru
sabunlasma adi verilen tepkimenin yapisini inceleyen ve bulan fransiz kimyaci
Eugene Chevreul' ün ( 1786 - 1889 ) çalismalari sayesinde sabun sanayisi
XIX.yy' da büyük bir gelisme gösterdi. 1920'ye dogru, sabunlarin evre
diyagramlarini belirleyen kimyaci Mac Bain ve arkadaslari düzenli arastirmalara
basladilar ve üretim bilimsel temelere dayandirilarak gerçeklestirilmesini
sagladilar. Marsilya yönetimi, seri halde ( söz gelimi sharpless, monsavon,
laval yönetimlerinde ) ve otomatik olarak ( mazzoni, armour yönetimleri ) gerçeklestirilebilecek
bir biçimde yetkinlestirildi. Sabunla ilgili teknikler, sabun ( uzun süre,
kullanilan tek temizleme araci olmustur. ) yapay deterjanlarin zorlu rekabetine
karsi savas vermek zorunda kaldigi zaman çok yüksek bir yetkinlik noktasina
ulastilar.
A.B.D'nin 1950'de 1.25 milyon sabun ve 0.5 milyon yapay
deterjan üretirken, 1967'
de 0.5 milyon sabun ve 2.3 milyon yapay deterjan ürettigi göz önüne alirsa bu
rekabetle ilgili bir fikir edinilebilir.
