Üretİm Nedİr ?
En kaba şekliyle üretim,
"emek, sermaye, toprak ve bunların birleşiminden doğan ve buna
eklenen organizasyon öğesinin
yarattığı mal ve
hizmet" 1 olarak
tanımlanmaktadır. Tanımdan da anlaşılabileceği gibi, üretim bir dönüşümü ifade eder.
Dönüşüm, çıkış noktasında dünyadaki kısıtlı kaynakları tükettiği için,
çıktıların mümkün olduğunca fazla, etkili ve faydalı olması gerekmektedir. Aynı
nedenden dolayı üretim faaliyetinin etkinliği de sorgulanabilir.
1. Esnek
Üretim Sistemleri
1.1. Tarihsel Gelişim
Esnek Üretim Sistemleri,
son yıllarda uygulama alanı bulan bir sistemdir. Kökeni 1960'lar sonrasında
yaşanan pazar değişimlerinde bulunabilir. O tarihten önce pazar yapısının nasıl
olduğunu, otomasyonun ve kitle üretiminin yaratıcısı sayılan H. Ford'un bir
sözü çok
net açıklamaktadır :
"Siyah olmak koşuluyla
istediğiniz renk araba alabilirsiniz." Bu sözün söylendiği tarihlerde kapasite /
talep dengesi üretimden yanaydı ve üreticiler ürettikleri her malı
satabilmekteydiler. O günlerin pazar yapısı ve yüksek büyüme hızları kitlesel
üretimi egemen hale getirmiştir. Bu sistem, firmalara ölçek ekonomisini
kullanma şansı tanımaktaydı ve doğal olarak kitlesel talep tarafindan
desteklenmesi şarttı. İstediği şartları bulan sistem, üretimi şirketlerin
anahtar fonksiyonu haline getirdi. Ford ve Taylor'un üretim - yönetim
anlayışları döneme damgasını vurmuştur.
1960'lardan sonra ise,
ekonomideki yavaşlamanın işletmelere yansıdığını, büyüme hızlarının düşüp,
enerjinin pahalandığını görmekteyiz. Enformasyon ve ulaşım alanlarında yaşanan
gelişmeler, rekabetin boyutlarını artırmıştır. Artan ve keskinleşen
uluslararası rekabet, maliyet, kalite, teslim hızı ve güvenilirliği gibi
özellikleri sorgulanır hale getirmìştir.
Bu süreç içinde,
üretimden beklenen artık sadece üretim değil, daha çeşitli üıünlerin daha küçük
ölçeklerde daha kaliteli olarak üretilmesiydi. O ana kadar geliştirilen üretim
stratejileri bu üç unsuru bir arada sağlamamaktaydılar. Geleneksel yöntemlerin
uygulanması pahalı ve kalitesiz ürün üretimi sonucunu doğurmaktaydı.
